Litouwen dag 7, epiloog 1

By | 26 februari 2017

Het seminar zit erop en ik zit in een hotel op het vliegveld om morgenvroeg vóór zessen de terugtocht naar Nederland te ondernemen. Een goed moment om alles van de afgelopen week even op een rijtje te zetten, in ieder geval de dingen die nog niet aan de orde zijn geweest.

Dagelijks leven
Laat ik beginnen met de dagdagelijkse zaken rond ons verblijf in Daugirdiskes. Het slaaphuis (zie dag 6) bestaat uit een aantal kamers waarin 2-4 bedden staan, afhankelijk van het aantal deelnemers aan een seminar en de sexe verdeling. Ik sliep met twee Maltezer deelnemers op de kamer. Keurige kamers, eigen sanitair.

Catering
De catering werd door twee dames verzorgd die dat prima deden. Ontbijt met heel divers broodbeleg, altijd een warme component en diverse dranken. De lunch was weer even wennen, want was een warme lunch die qua samenstelling best een avondmaaltijd had kunnen zijn. En ‘s avonds dus weer een warme maaltijd. De samenstelling is bijna altijd hetzelfde: een variant van meelspijs of aardappel, vlees met saus/jus. Maar we hebben niet één keer hetzelfde gegeten, dus binnen de beperkte ingrediënten grote variatie, knappe prestatie. Het is niet de gewoonte om een warme groente component te serveren, behalve als er groente verwerkt wordt in de saus of iets dergelijks. Groente is schaars, dus duur, alle groente en fruit moet geïmporteerd worden, er is geen eigen productie. Omdat de Nederlandse organisator zelf een grote voorstander van groente is, heeft zij er op aangedrongen toch wat meer dan normaal te serveren. Dus als rauwkost stond het bij de meeste maaltijden. Smaaktechnisch was er niets op de maaltijden aan te merken.

Programma seminar
Over de opbouw van het programma niets dan lof. Logische opbouw: van duidelijke doelstelling naar kennismaking, via idee ontwikkeling naar ontwerp en afsluiten met evaluatie. Kan menig school met zijn zgn. studiedagen nog een puntje aan zuigen. Mijn enige punt van kritiek is dat de voorbereiding op de ontwerpactiviteiten te beperkt was, veel deelnemers gingen met deze materie voor het eerst aan de slag. Als een deel van het uitgebreide kennismakingspakket ingeruild was voor een goede voorbereiding op de ontwerpfase, waren de eindproducten waarschijnlijk van hogere kwaliteit geweest.

Thema’s
Het seminar had twee thema’s: connected learning, het leren in/door verbinding met anderen en het erkennen of waarderen van non-formeel leren. Bij het connected learning kan iedereen zich wel wat voorstellen, dus ik wil wat verder ingaan op het erkennen van non-formeel leren. Dat zal ik in een tweede epiloog doen.

Opbrengst
Wat heeft deze week mij opgeleverd?

  • Ik heb inzicht gekregen in het systeemdenken achter het gebruik van badges.
  • Ik heb inzicht gekregen in de diverse vormen van verificatie van bewijs van leerresultaten bij het gebruik van badges.
  • Ik heb kennis genomen van de diverse situaties waarin badges op dit moment toegepast worden
  • Ik heb toepassingen van badges in onderwijsorganisaties en bedrijfsleven met andere deelnemers onderzocht/besproken.
  • Ik heb veel nieuwe contacten opgedaan, slechts een paar zullen van wat langere duur zijn.

Trivia
In veel restaurants staat een heel groot tv-scherm aan, gelukkig zonder geluid. Niet dat de muziek die ze dan wel draaien om aan te horen is, maar soit. Ik wilde eerst kleurenscherm schrijven, maar realiseerde me op tijd dat die niet meer bestaan.

Op weg naar Vilnius zijn we even in Trakai gestopt vanwege een toeristische attractie: het kasteel. Heel indrukwekkend.  

Waterkasteel van Trakai

Kasteel van Trakai

 

 

 

 

 

 

 

Vilnius herbergt binnen haar grenzen een echte republiek: Uzupis

Grensovergang met onvermijdelijke slotjesbrug

Litouwen dag 6, afronding

By | 25 februari 2017

Laatste dag van het seminar, dus allerlei afrondende activiteiten. Gisteren zijn er diverse  concrete plannen gemaakt, vandaag konden die per groep bekeken en bediscussieerd worden. De resultaten vielen me niet tegen.

Connected learning wall

De muur met onze persoonlijke weergaven van je eigen organisatie (dag 1) werd vervolgens het instrument om de potentiële verbindingen tussen organisaties e/o mensen zichtbaar te maken met draden. Het potentiële connected learning.

Om resultaten te zekeren worden drie taskforces gevormd. Eentje voor de verspreiding van het gedachtegoed van het seminar, de vereiste disseminatie, eentje voor de politieke beïnvloeding (het is hard nodig dat ook de politiek oog krijgt voor het onderwerp) en eentje voor de connected learning community. Voor de laatste wordt natuurlijk de ‘verbindingsmuur’ gebruikt, mijn taak voor het disseminatie team is met deze blogpost bijna volbracht.

 

 

Zoals het een goed deelnemer betaamt, heeft bijna iedereen zich gebogen over de badges die dit seminar te verdienen waren. Als vingeroefening was het een prima gelegenheid: je kent de context, herkent dus de criteria die bij de badges gesteld worden en het gaat allemaal digitaal. Per badge zijn er vijf taken, waarvan je er drie moet volbrengen om de badge te verdienen. Een taak volbreng je als je bewijs inbrengt. Dat bewijs kan van alles zijn: producten, foto’s, aanbevelingen, url’s, etc. Validering van het bewijs gebeurt door zelf-assessment (daar is natuurlijk vals mee te spelen), erkenning door 1-3 (afhankelijk van de taak) deelnemers of erkenning door een van de organisatoren.

 

Het activeren van badges kun je blijven doen, tot de beheerder van het project het project afsluit. Bij dit project krijg je een badge als je je aanmeldt bij het project, kun je 15 badges verdienen en krijg je een extra badge van verdienste als je 8 badges behaald heb. Ik ben nu tot 3 + 1 gekomen.

 

 

 

Als laatste activiteit natuurlijk de afsluiting. Daar werden wat verschillende vormen voor gebruikt, waardoor je met willekeurige deelnemers in gesprek ging over de voorgaande dagen. Je krijgt dus niet de mogelijkheid je alleen met ‘veilige’ mensen bezig te houden. In een setting waar Engels de voertaal is, is dat een prima manier van werken.

Tot slot nog een paar sfeerfoto’s van de omgeving.

Omgeving

De ‘werkplaats’

De slaapverblijven

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Litouwen dag 5, ontwerpen

By | 24 februari 2017

Ik heb het al eerder gezegd, er wordt heel planmatig naar een eindproduct toegewerkt. Kennismaken → oriëntatie → idee-ontwikkeling →ontwerp. De opdracht was de concepten, ideeën, vergezichten te vertalen in een product dat bruikbaar zou kunnen zijn in de eigen organisatie.

Ontwerpproces

Verfijning ontwerpproces

En daar begonnen de eerste problemen. Niet op persoonlijk gebied, het is echt een goede en leuke groep, maar wel als het om een gemeenschappelijk doel gaat. Er zijn maar een paar deelnemers die collega zijn van elkaar, dus een gemeenschappelijk doel kunnen formuleren. Ik kwam in een groepje terecht dat uit vier mensen bestond die maar een fictief project bedachten. Op zich kan dat prima, omdat het systeem achter design thinking hetzelfde is. Maar daar lag echt een probleem. Design thinking is niet iets wat je zomaar even doet, daar gaat echt wel wat aan vooraf. En dat vooraf was er zo goed als niet, in ieder geval te weinig. In onze groep leverde dat  veel vertraging en povere resultaten op. Hoe het bij andere groepen ging, kan ik niet beoordelen.
Cultuurverschillen komen ook in dit soort processen, waar best wel wat druk op staat, naar boven. Om ons te helpen kregen we een aantal hand-outs met proces aanwijzingen en mogelijkheden om bijv. categorieën te noteren. De deelnemers uit landen met bureaucratische samenlevingen stonden erop dat alle vakjes ingevuld werden, ook al was dat niet noodzakelijk. Ook blonken ze wel uit in besluiteloosheid: was er eenmaal een besluit gevallen, dan gebeurde het meermaals dat er later, eventueel met een omweg, toch weer op teruggekomen werd. Ondanks dat het soms om futiliteiten ging.

Het was wat dit betreft een prima leerproces voor mezelf, omdat ik rekening moest gaan houden met het leerproces dat deze groepsleden door moesten maken en ik voor lief moest nemen dat ik de kwaliteit van het eindproduct daar ondergeschikt aan moest maken.
Er rest ons nog één dag om een haalbaar resultaat neer te zetten. En onderstaande uitgangspunten in acht te nemen.

Litouwen dag 4, Vilnius

By | 24 februari 2017

Vandaag stond in het teken van connected leren, een thema van het seminar. Aan de hand van een soort van playlist (zie bijlage hieronder) werd het begrip verkend in kleine groepjes. Als inleiding een filmpje van Marshall McLuhan, waarin hij connectivity voorspelt. En dat deed hij in 1965.


ConnectedLearningplaylist
Op basis van deze research werden er vergezichten van vormen van formeel en non-formeel leren besproken.

Het middagprogramma bestond uit een bezoek aan een aantal organisaties in Vilnius. Er moest een keuze gemaakt worden, voor mij werd het een bezoek aan de Code Academy. Er is een website, maar alleen in het Litouws. In deze school worden lessen coderen en computational thinking aan kinderen van 12-17 gegeven. Dit gebeurt naast het gewone schoolbestaan. De kinderen bedenken zelf projecten en gaan vervolgens onder leiding van een docent aan de gang, soort van probleemgestuurd onderwijs. Helaas konden we geen kinderen aan de gang zien.
De avond zouden we in een restaurant doorbrengen, de rest van de middag was vrij besteedbaar. Een paar foto’s van de wandeling terug naar het centrum.

Vikingschip in kerk

Litouws huis

Amfitheater op een heuvel

 

 

 

 

 

 

 

Drie kruizen op de heuvel

Gezicht op Vilnius vanaf heuvel met 3 kruizen

Het restaurant serveerde Litouwse gerechten en prima eigen bier, het bleek nl. ook een brouwerij te zijn.

Voorgerecht: salade

Hoofdgerecht: huisgemaakte worst en zuurkool

Prima salade, mankeerde niets aan. Hoofdgerecht met grove worst, geen rookworst, maar soort braadworst. Zuurkool met spekjes. Erbij grove mosterd en geroosterde aardappelen.
Goed van smaak.

 

 

 

Litouwen dag 3, Instrumenten

By | 22 februari 2017

Er wordt planmatig gewerkt: stonden de eerste twee dagen in het teken van elkaar leren kennen en globale verkenning van elkaars werkveld, vandaag gingen we ‘de diepte’ in. Per land moesten er leerwegen in kaart gebracht worden, zowel voor de organisaties die zich met formeel leren als die zich met non-formeel leren bezighouden Vaak werd dit gedaan aan de hand van een fictief personage, wat het uitleggen van trajecten wel duidelijker maakt.

Aan het werk

Wat mij opviel was dat de verschillen in onderwijsorganisatie tussen de landen soms erg groot is. Zo is in veel landen nog niet de Europese kwalificatiestructuur, daterend van 2008) nog lang niet overal ingevoerd. Sommigen kennen het niet eens. Het praat wel makkelijker als de terminologie bij iedereen bekend zou zijn.

Aan het werk

 

 

 

 

In het middagprogramma stonden diverse erkenningssystemen van non-formeel leren centraal. Er werden vijf presentaties gegeven, elk gedurende twee ronden. Dit zorgde ervoor dat er per presentatie kleine groepjes waren, wat het gesprek vergemakkelijkte. Zelf verzorgde ik een presentatie over EVC, waarbij ik vooral ingegaan ben op de bewijsvoering (o.a. producten van non-formeel leren) en de beoordeling daarvan. Hierdoor kon ik niet bij andere presentaties aanwezig zijn. Wat ik inmiddels wel ontdekt heb, is dat in de organisatie die zich niet met formeel leren bezighouden, het gebruik van open badges populair is. Er vinden daar forse ontwikkelingen plaats. Ook het seminar is ondergebracht in een activiteit in Badgecraft, waarbij 15 badges te verdienen zijn. In de werkruimte hangt een papier met alle deelnemers, je kunt daarop iemand aanbevelen voor een bepaalde badge.

Blijkbaar vond iemand mijn presentatie goed

Trivia

Twee Nederlandse deelnemers, met scouting achtergrond, maken tijdens de week filmopnames om daaruit een kort verslag voor hun organisatie te destilleren. Het moet een vlog opleveren. Wordt tzt ook hier gepubliceerd.

Finse deelnemer wordt geïnterviewd voor het videoverslag

 

 

 

 

 

 

 

Vandaag was een van de Italiaanse deelnemers jarig, zingen en taart dus.

 

 

 

 

 

 

 

 

Litouwen dag 2, Daugirdiskes

By | 21 februari 2017

Gedurende de nacht absolute stilte en absolute duisternis. Er zijn mensen die er niet zo goed tegen kunnen, zijn bang in het donker. Midden in de nacht zijn nog vier deelnemers gearriveerd, iets met vluchtschema’s.
Nu iedereen aanwezig was werd de kennismaking uitgebreid naar de organisatie waar je voor werkt, doelstelling van die club en de doelgroep. Het blijkt dat de helft van de groep in het jongerenwerk actief is, de rest is leraar of zelfstandige. Vervolgens hebben we ons beziggehouden met wat begripsverkenningen en persoonlijke doelstellingen.

 

Een interessant onderwerp was het item over open badges. Binnen de organisaties in het jongerenwerk wordt al uitgebreid geëxperimenteerd met open badges. Er is ook een platform gecreëerd, waar je  ook zelf projecten e.d. kunt aanmaken en zelf je bijbehorende badges kunt maken: www.badgecraft.eu Voor wie zich bezig wil gaan houden met badges zeker een omgeving waarbinnen je uitgebreid kunt experimenteren. Een onderwerp dat morgen zeker aan de orde gaat komen als we de erkenningssytematieken van non-formeel leren gaan bespreken.
In het seminar wordt, bewust, veel aandacht besteed aan het groepsproces, doel daarachter is dat men wil dat er zoveel mogelijk internationale contacten ontstaan, netwerkvorming. Verspreiding van het gedachtengoed is een speerpunt.
‘s Middags kwamen de good practices aan de orde. Een inventarisatie van bestaande contacten tussen formeel en non-formeel leren en de desbetreffende organisaties. Een kaleidoscoop aan activiteiten was het resultaat.

Bij de praktische informatie voor het seminar was ook een uitnodiging om iets eetbaars mee te nemen dat specifiek voor je land is, tijdens de pauzes kan daar dan van genoten worden. Onder het motto “International breaks’ is een verdeling opgesteld.

Litouwen dag 1, Vilnius

By | 21 februari 2017

De eerste dag in Litouwen betekende vooral de middag doorbrengen in Vilnius. Volgens schema geland, maar we (ik reisde samen met een Nederlandse deelnemer) zouden pas begin van de avond opgehaald worden ivm de aankomsttijden van andere deelnemers.
Vilnius, een stad waar ik geen beeld bij had, ondanks het inlezen via wat websites. Nu werkte het weer ook niet helemaal mee: regenachtig en koude wind. De stad heeft een aantal mooie gebouwen, maar vanwege de dag van de week konden die niet bezocht worden. Het centrum is vrij compact en in één dag te belopen. De Litouwers zelf hebben het over het oude centrum, maar vanwege de grote vernielingen van WO II is er niet veel echt ouds te vinden, maar misschien hebben we niet alles ontdekt. De markante (herstelde) gebouwen zijn bijna allemaal uit de 19e en 20e eeuw.

Na een busreis van een uur door een donker landschap, de lichtvervuiling in Nederland is echt enorm, kwamen we op de locatie. Kamers verdeeld, gegeten en de eerste sessie die in het teken stond van kennismaking en het programma van de week. En als afsluiting gezellig een uurtje borrelen, waarbij ik mijn eerste Litouwse bier scoorde. En Daugirdiskes is een oase van rust.

Synagoge

Kerk

Kathedraal

Voorkant kathedraal, gelijk een Griekse tempel

Vilnius, wat vooraf ging en wat er gaat gebeuren

By | 19 februari 2017

De komende week verblijf ik in de omgeving van Vilnius, in Daugirdiskes om precies te zijn. Er is daar een werkconferentie waar deelnemers uit Finland, Duitsland, Griekenland, Italië, Litouwen, Malta, Nederland en Portugal zich buigen over het vraagstuk: Het waarderen van non-formeel leren. De deelnemers komen uit het jongerenwerk en de formele educatie. Het overkoepelende doel, tevens een speerpunt van de Europese Commissie, is: 

De samenwerking tussen organisaties op het gebied van jongerenwerk en scholen versterken en innovatieve methodes inzetten om het non-formele leren van jongeren te ondersteunen en hun prestaties te erkennen.

Om de diverse sub-doelen te halen, ligt er voor de 26 deelnemers en 2 facilitators een gedetailleerd programma klaar. Het is duidelijk dat er niet alleen geconsumeerd wordt, maar ook geproduceerd en gecreëerd. De organisatoren verwachten concrete resultaten.
Ook op het programma staat een ontmoeting met het  UNESCO Commission, Education development Centre. Wat ik me daar bij voor moet stellen, weet ik nog niet.
Hoe kwam ik hier terecht? Via het netwerk kreeg ik de uitnodiging toegespeeld vanwege mijn ervaring in/met het beroepsonderwijs, evc-trajecten, portfolio’s en het construeren van toetsings- en examineringstrajecten. Van de Nederlandse afgevaardigden ben ik de enige met deze achtergrond, de rest komt uit het jongerenwerk of anders.

De komende dagen probeer ik hier verslag van de beraadslagingen te doen. En de omgeving werkt zeker mee om de geest helemaal leeg te maken om het onderwerp de ruimte te geven.

 

 

 

 

 

 

Sous vide 3 – een paar achtergronden

By | 19 januari 2017

Op de vorige post over de kabeljauwbereiding kwamen een paar vragen. De antwoorden daarop zijn zo uitgebreid, dat ik er maar een aparte blogpost van gemaakt heb. Het gaat om de rol van de kerntemperatuur en het waarom van het vacumeren.

Kerntemperatuur
De kerntemperatuur van vis en vlees is inderdaad de belangrijkste factor (naast de kwaliteit van het product zelf natuurlijk) die de uiteindelijke kwaliteit bepaalt. Er geldt: hoe hoger de temperatuur, hoe meer vochtverlies en daarmee smaakverlies. Sous vide bereiden beperkt het vochtverlies bij hogere kerntemperaturen. Hoe lang een product in het water moet liggen moet je proefondervindelijk vaststellen, omdat bijvoorbeeld de dikte van je verpakkingsmateriaal ook een rol speelt. En als je, zoals ik beschreef, de watertemperatuur even hoog als de kerntemperatuur instelt, duurt het langer dan als je de watertemperatuur hoger instelt. Het risico dat je loopt is dat je product dan over de gewenste kerntemperatuur heengaat. Hopelijk is dit binnenkort verleden tijd. In de VS is op dit moment een draadloze kerntemperatuurmeter in ontwikkeling, de Meater, die je met het product zelf kunt verpakken. Dit zou veel giswerk onnodig maken.

Vacumeren
Vacumeren gebeurt om een paar redenen. Als je marinades of smaakstoffen in een andere vorm toevoegt, dan is het contact met het product optimaal onder vacuüm. Het betekent vaak ook dat je met minder toe kunt. De tweede reden is dat het vacumeren er voor zorgt dat er geen lucht meer in de verpakking zit die als isolator kan werken. Dit bevordert de snelheid van warmteoverdracht. En de belangrijkste reden is misschien wel dat er geen direct contact tussen het product en het water is, waardoor er geen uitloging van het product plaats kan vinden. Een aandachtspunt bij het vacumeren is dat tere producten niet volledig gevacumeerd mogen worden.

Sous vide 2 – Kabeljauw

By | 18 januari 2017

Vis is een product dat zich goed leent voor sous vide bereiding, omdat bij traditionele bereidingen de temperatuur slecht te regelen is en de vis al snel ‘oververhit’ raakt met uitdroging en eiwit uittreding (witte waas) tot gevolg. In mijn vorige bericht zette ik al wat vraagtekens bij het gevolgde tijd-temperatuurtraject van de zalm, vooral omdat de textuur van de zalm niet was wat die naar mijn idee moest zijn. Normaal gesproken zouden de proteïnen van het visvlees gecoaguleerd moeten zijn en dat zie je aan de kleurverandering van glazig (rauw) naar opaal, ondoorzichtig. Die verandering had bij de zalm niet helemaal plaatsgevonden. Door beperkte temperatuurmeting kon ik daar geen harde conclusies aan verbinden.

Met de kabeljauw heb ik het iets nauwkeuriger aangepakt.

Product: strook kabeljauwfilet van 130 g, 2-2,5 cm doorsnede. De vis had 3,5 uur nodig om van koelkasttemperatuur, 6° C, een kerntemperatuur van 18° C te bereiken. Dat gebeurde uit de verpakking in een ruimte met een temperatuur van 20° C.
Continue reading