Memories are made of this …

Nee, ik ga het niet over Dean Martin hebben. Wel over één van de pijlers onder het beroep van kok, het vak waar ik mijn leerlingen voor opleid. Productkennis is essentieel. Als je niet weet wat je product is, kun je ook niet de juiste technieken, bewerkingen, smaakcombinaties, etc. toepassen. Maar het is vaak platte kennis waar het om gaat. In de theorieles besteed ik er aandacht aan door bijzonderheden te vertellen, iets over geschiedenis en herkomst, dat soort dingen. Aan het begin van de praktijkles start ik met productherkenning. De leerlingen moeten dan 10 producten zien te herkennen, producten die een rol spelen in de praktijkles van die dag of die al een keer aan de orde geweest zijn. Vervolgens bespreek ik ze met hen. Ik doe dat tijdens 20 lessen, dus er komen alleen dan al 200 verschillende producten voorbij. Slechts een deel van wat er gedurende het jaar in de theorie en praktijk behandeld en gebruikt wordt. Kortom, het is veel en lastig te leren. Het is een onderdeel waar het memoriseren en reproduceren belangrijke activiteiten zijn en waar de vergeetcurve geheid toeslaat. Op zoek naar instrumenten om de leerlingen te helpen dus. Eisen die ik stelde: digitaal, snel te produceren en tot in het oneindige te herhalen door de leerlingen. Een memory spel  leek mij aan de twee laatste eisen te voldoen en de eerste zou al wel ergens gerealiseerd zijn. Mijn persoonlijke zoekmachine geactiveerd en binnen de kortst mogelijke tijd had ik een programma om spellen te maken. Maar, net als bij de tweede, gedoe met aparte software, plaatjes en weet ik veel wat nog meer. De derde was raak. Op memoryspelen kun je binnen een paar minuten een memory spel maken, mits je je woorden, begrippen, afbeeldingen e.d. klaar hebt staan. En met dezelfde input kun je er ook een sleepspel mee maken. De eerste paar spellen heb ik al geplaatst en er vanuit de elo naar gelinkt. Probeer de verdeling van het rund in beeld en begrip en de productherkenning vis als sleepspel maar eens. Kun je nog wat van leren.

‘Weet je het nu nog niet?’

Het is een verzuchting die iedere docent wel eens slaakt. Ik in ieder geval wel. Hoe komt het nou toch dat ze niets onthouden? Althans, die indruk vestigen leerlingen meer dan eens. In het Onderwijsblad van 3 september jl. wordt uit de doeken gedaan waar een van de oorzaken zou kunnen liggen. In het artikel wordt het leren van rijtjes als voorbeeld genomen en aangetoond dat het leren van de meeste feitelijke kennis eigenlijk zinloos en tijdverspilling is. Ons geheugen is visueel en emotioneel ingesteld. Dat betekent dat we beter onthouden als we dingen gezien of beleefd hebben. Feitelijke informatie is iets waar het geheugen moeite mee heeft. Waarschijnlijk is het hierom dat we van de boeiend lesgevende leraar meer leren dan van de saaie: hij weet ons emotioneel te raken. Joshua Foer, ik weet niet of hij de uitvinder is, heeft recent een boek geschreven over het Geheugenpaleis, een methode om dingen te onthouden door ze te visualiseren en een zinvolle betekenis te geven. Nu hoeven mijn leerlingen gelukkig geen rijtjes meer te leren, maar ik zadel ze vaak genoeg op met feitelijke informatie die inderdaad moeilijk beklijft. Komend jaar ga ik toch eens proberen mijn cursisten te helpen met het bouwen van een geheugenpaleis om bijvoorbeeld nu in één keer te onthouden hoe een koe in elkaar zit. De stappen die je moet zetten om zover te komen staan op deze website toegelicht.