Dodenherdenking 2018

‘Blijkbaar gaat dat zo in Nederland: rond de Dodenherdenking is vaak wat te doen.’ Zo begon ik mijn blogpost van 29 april 2012. De aanleiding was een gedicht van Auke, waarin hij het sneuvelen van zijn oudoom aan het Oostfront memoreert. Het gedicht heeft heel wat reacties opgeleverd, afkeurend en instemmend.
We zijn nu zes jaar verder en weer is er wat te doen rond de Dodenherdenking. Het gaat nu om de lichaamsomvang van leden van de erewacht, die geen goedkeuring kan vinden in de ogen van tv-kijkers en deelnemers aan het defilé. Lees verder

Vertrouwen in Auke

Blijkbaar gaat dat zo in Nederland: rond de Dodenherdenking is vaak wat te doen. Dit jaar gaat het om een gedicht van een jongen van 15 over zijn oudoom. Ik heb het gelezen en vind het prachtig. Waarom? Ik probeerde me voor te stellen hoe het tot stand gekomen is. Elk kind stelt op een gegeven moment de vraag aan zijn ouders: waarom heet ik zoals ik heet? Ook Auke zal dat gedaan hebben. En zijn ouders zullen geantwoord hebben in de geest van de regels waar het gedicht mee eindigt. En een kind gaat denken. En vragen stellen. En Auke schreef er een gedicht over. Niet om te verheerlijken of goed te praten, maar om het verdriet te verwoorden dat blijkbaar nog in de familie aanwezig is. En de geschiedenis voor zichzelf te duiden. Kan een kind van die leeftijd zich de Tweede Wereldoorlog voorstellen? Wat daar gebeurde? Wat de SS is? Hij ziet een verscheurde moeder. Ik ben zelf de zoon van een vader die een aantal jaren in een krijgsgevangenenkamp in Pakanbaroe heeft gezeten. Ook hij vluchtte voor de crisis. Maakte hij de goede keuze? De hel van het oostfront zal niet veel verschild hebben met de hel van Pakanbaroe. Ik ben opgegroeid in de jaren dat de oorlog nog als een schaduw over onze samenleving, maar ook ons gezin, hing. En toch kan ik me geen echte voorstelling maken van wat er allemaal gebeurd is.
De herdenking op 4 mei is een groot goed. Auke de Leeuw is 15 jaar en zijn generatie is de toekomst van ons land, zij die hún 4 mei straks betekenis moeten geven. Welke les leren wij hen? Dat het monopoliseren van gevoelens leidt tot succesvolle uitsluiting. En we willen nu juist dat dát nooit meer gebeurt. Een harde les.

Het gedicht in de Volkskrant 27-4-2012

Auke de Leeuw:

FOUTE KEUZE
Mijn naam is Auke Siebe Dirk
Ik ben vernoemd naar mijn oudoom Dirk Siebe
Een jongen die een verkeerde keuze heeft gemaakt
Koos voor een verkeerd leger
Met verkeerde idealen
Vluchtte voor de armoede
Hoopte op een beter leven
Geen weg meer terug
Als een keuze is gemaakt
Alleen een weg vooruit
Die hij niet ontlopen kan
Vechtend tegen Russen
Angst om zelf dood te gaan
Denkend aan thuis
Waar Dirk z’n toekomst nog beginnen moet
Zijn moeder is verscheurd door de oorlog
Mama van elf kinderen, waarvan vier in het verzet zitten
En een vechtend aan het oostfront
Alle elf had ze even lief
Dirk Siebe kwam nooit meer thuis
Mijn naam is Auke Siebe Dirk
Ik ben vernoemd naar Dirk Siebe
Omdat ook Dirk Siebe niet vergeten mag worden.