Professionalisering in digitale didactiek

Deze week heb ik een paar werksessies verzorgd op een mbo-instituut. In het kader van docentprofessionalisering waren er werksessies georganiseerd rond het thema ict en onderwijs. Bijeenkomsten voor de beginnende docent (op ict-gebied), via mediawijsheid, smartbeamer en verder. Mijn eigen werksessie ging over wat ik zelf de kleine didactiek noem, didactiek waar ik zelf toe besluit. Mij was gevraagd specifiek in te zoomen op spelvormen om kennis in te oefenen en te memoriseren. Achtereenvolgens heb ik de volgende instrumenten kort toegelicht: foto/film in te zetten voor instructie, feedback en reflectie; qr-codes en nfc-tags voor snel toegankelijk maken en controleren van kennis; Match the Memory om memoryspellen te maken; Educaplay met de mogelijkheid om 14 verschillende spelvormen in te zetten en als laatste Onderwijsmaakjesamen waar ik een paar kruiswoordraadsels gemaakt heb.

memory

educaplay

 

 

Alles gebruik ik om het onderwijsleerproces te ondersteunen en het gebeurt hoofdzakelijk buiten de feitelijke les om. Ik heb proberen duidelijk te maken dat dit binnenstebuitenleren veel winst oplevert: oefeningen/opdrachten die je maakt zijn tot in het oneindige te herhalen en veel elementen van de kennisbasis van een vakgebied veranderen niet of langzaam. Om in mijn eigen vakgebied te blijven: een aardappel is nog steeds een aardappel en de technieken die je er op kunt toepassen zijn ook niet veranderd, zeker op niv 2 niet. Door met een paar collega’s dit aan te pakken, bouw je snel een aardige bibliotheek op. De tijd die je wint door suffe theorie niet meer uitgebreid te hoeven behandelen, komt de kwaliteit van de feitelijke lestijd ten goede.

Tijdens de werksessie gebruik ik tafelkaarten van alle toepassingen met een korte opdracht en handleiding waarmee men aan de slag kan.
Wat waren mijn ervaringen? Opvallend vond ik dat zeker 10-15% van de deelnemers absoluut niet vaardig is op een laptop en al helemaal niet op het internet. Ergens een account aanmaken leverde bij deze categorie grote problemen op. Opvallend vond ik ook de grote big-brother-angst: “Kan ik daar zomaar mijn e-mailadres achterlaten? Ik wil niet dat ze alles van me weten!” We hebben dat opgelost door een fake-account aan te maken, dat door de deelnemers waar nodig gebruikt kon worden.  Favorieten waren het memoryspel en Educaplay. De laatste waarschijnlijk vanwege de grote verscheidenheid aan spelvormen. Ook de qr-codes maakten bij een aantal enthousiaste reacties los, vooral toen ik wat meer toepassingen noemde dan ik had laten zien. De twee camera’s bleven onaangeroerd liggen. Van tevoren was ik erg benieuwd naar hoe er op de NFC-tags gereageerd zou worden en of iemand er mee aan de slag zou gaan. Voor het gros was het een volkomen nieuw verschijnsel en men weet niet dat men er zelf mee op zak loopt in de ov-chipkaart en pinpas. Maar niemand die het aandurfde om met de tags aan de gang te gaan, ook de docenten van de ict-opleiding niet. Maar misschien had niemand een geschikte telefoon.

Q dichtbij

Een uur is eigenlijk te kort om met een toepassing aan de gang te gaan, ook omdat er nog ±20 minuten af gaan voor mijn verhaal over de mogelijkheden. Al met al goede sessies gehad met leuke mensen, misschien volgende keer een sessie over een specifieke toepassing die ook direct een product oplevert. De succeservaring levert de drive!

Mogelijkheden binnen digitale didactiek

Morgen ben ik bij de collega’s van Pedagogisch Werk, onderdeel van het Welzijn College. Dit bezoek is een uitvloeisel van een presentatie die ik in april met een collega gaf tijdens de studiemiddag Leren Digitaliseren. We hebben toen laten zien hoe alle onderdelen van het didactisch proces digitaal aan te bieden zijn, met een koppeling naar de beleidsdocumenten. Mij werd gevraagd het praktische deel nog een keer te laten zien bij de opleiding PW, omdat daar de digitalisering van het onderwijsleerproces nog niet zo doorgedrongen is. Ik laat alleen maar dingen zien die zich in mijn onderwijspraktijk bewezen hebben, dus geen verhalen over utopische mogelijkheden. En indachtig de woorden van de pedagoog Ligthart (de beste school is die waar de meester het minst en de leerling het meest doet) benader ik digitale didactiek als activerende didactiek. Ik heb maar een halfuurtje, dus het wordt aanpoten om voldoende te laten zien. Dus ik zal zelf wel het meest actief zijn, over activerende didactiek gesproken. Mijn verhaal eindigt in ieder geval met een paar raadgevingen over hoe ze ’t aan zouden kunnen pakken om er mee aan de gang te gaan. Ik hoop dat ik ze kan inspireren.

Edubloggersspeld
Edubloggersspeld

Bijzonder is wel dat het de eerste gelegenheid is om de Edubloggersspeld te dragen die vanavond uitgedeeld is op het Edubloggersdiner. De Edubloggers  kunnen niet vaak genoeg gepromoot worden.

Kenniscarrousel in Woerden

Gisteravond waren we te gast bij Station to Station voor alweer de derde kenniscarrousel van Lente in het onderwijs. Doel van de bijeenkomsten is om kennis te delen en ervaringen uit te wisselen over het gebruik van ict in het onderwijs. Wat ik tot nu toe gezien en gehoord heb, speelt zich allemaal af in het gebied van de didactiek. Dat betekent dus dat je als toehoorder in een paar sessies een enorme uitbreiding van je didactisch repertoire krijgt aangereikt, inclusief ervaringen en mensen die je op weg willen helpen. Het programma bestond uit drie presentaties en het was de bedoeling dat we ook iets met de Samsung Galaxy tab 10.1 zouden gaan doen. De verbinding die het apparaat met het touchscreen maakt, schijnt het op dit moment uniek te maken. Door de uitlopende presentaties en geanimeerde gesprekken is het er jammer genoeg niet van gekomen.

Lees verder “Kenniscarrousel in Woerden”

Kenniscarrousel

Het futuristische eLlab van Innofun in Breda was het toneel voor inspirerende onderwijsverhalen. Lente in het onderwijs organiseert door het land heen kenniscarrousels die tot doel hebben ervaringen uit te wisselen over het gebruik van ict in het onderwijs. Wat glashelder begint te worden is dat het gebruik van ict in het onderwijs niet meer beperkt kan worden tot ict in de klas, maar dat het onontkoombaar is dat het om ict bij het binnen- en buitenschoolse leren gaat. Het gebruik van sociale media is daarbij een voorwaarde. Zo’n 35 mensen uit po, vo, mbo en hbo verzamelden zich gisteren om te luisteren naar en te genieten van de ervaringen van vier sprekers.

@Fish3Chips liet in duizelingwekkende vaart zien op welke manier hij in zijn lessen Engels gebruik maakt van ict en vooral Twitter. Reminders voor toetsen, cijfers, uitleg, opdrachten e.d. buiten de les. Binnen de les gebruikt Gijs o.a. Twitter voor het overhoren van idioom, grammatica uitleg en opdrachten en korte schrijfopdrachten. De resultaten die de leerlingen insturen worden allemaal zichtbaar op het digibord. Opvallende uitspraak: met sociale media kun je in de klas differentiëren.

@meesterralph weidde uit over het belang van ict in het po: de leerlingen moeten basisvaardigheden leren en leren hoe ze om moeten gaan met middelen en programma’s, mediawijsheid dus. Hij liet een prachtig filmpje zien dat gemaakt is door een jongetje van 10-11. Die heeft in Paint 162 tekeningen gemaakt en die vervolgens met behulp van een programma tot een animatie gesmeed: De kringloop van water. Opvallende uitspraak: we moeten de kinderen helpen van analoog naar digitaal te gaan.

@Sjaboepaan nam ons mee door een woud van programma’s waar je geen account voor aan hoeft te maken. Hij was het zat, en waarschijnlijk de kinderen met hem, om iedere keer de drempel van een account aanmaken te moeten nemen. Hij liet zien op welke manier leerlingen aan de gang gingen om zelfstandig maar ook samen te werken. Erwin vindt het belangrijk dat leerlingen zelf dingen kunnen construeren. Opvallende uitspraak: leerlingen gaan en kunnen zelf keuzes maken én bedenken.

@warempel is de bedenker van een ict-project dat ze uitgevoerd heeft in haar groep 7-8. Om de lessen aardrijkskunde en grote steden wat aantrekkelijker te maken, bedacht ze Reisbureau Beartravel dat reisadviezen moest geven aan consumenten die een bepaald stad wilden bezoeken. De leerlingen waren degenen die de adviezen opstelden over reis en verblijf, maar ook ontspanningsmogelijkheden. Juf Tessa heeft met het project de derde prijs gewonnen in de wereldfinale van het Innovative Education Forum. Geweldige prestatie! Ze liet ook zien waar ze nu mee bezig is: een project rond de Transsiberië express. Opvallende uitspraak: ik ben een Apple gelovige.

De presentatie met de vele toepassingen van @Fish3Chips vind je hier, die van @meesterralph hier, die van @Sjaboepaan hier en die van @warempel hier. De websites van de sprekers is te bereiken via hun twitteraccount of op de wiki van Lente in het onderwijs.

Resultaat van de avond: de vier sprekers kregen de eretitel Onderwijziger, een aantal Twittercontacten in levende lijve ontmoet, nieuwe contacten opgedaan en geen gelegenheid genomen om het eLab van Innofun te ontdekken. Al met al een avond met heel veel voorbeelden om het onderwijs aantrekkelijker, boeiender, uitdagender en efficiënter te maken voor zowel leerling als leraar.

Volgende kenniscarrousel is in het najaar en wordt in het midden van het land gehouden.