Vilnius, wat vooraf ging en wat er gaat gebeuren

De komende week verblijf ik in de omgeving van Vilnius, in Daugirdiskes om precies te zijn. Er is daar een werkconferentie waar deelnemers uit Finland, Duitsland, Griekenland, Italië, Litouwen, Malta, Nederland en Portugal zich buigen over het vraagstuk: Het waarderen van non-formeel leren. De deelnemers komen uit het jongerenwerk en de formele educatie. Het overkoepelende doel, tevens een speerpunt van de Europese Commissie, is: 

De samenwerking tussen organisaties op het gebied van jongerenwerk en scholen versterken en innovatieve methodes inzetten om het non-formele leren van jongeren te ondersteunen en hun prestaties te erkennen.

Om de diverse sub-doelen te halen, ligt er voor de 26 deelnemers en 2 facilitators een gedetailleerd programma klaar. Het is duidelijk dat er niet alleen geconsumeerd wordt, maar ook geproduceerd en gecreëerd. De organisatoren verwachten concrete resultaten.
Ook op het programma staat een ontmoeting met het  UNESCO Commission, Education development Centre. Wat ik me daar bij voor moet stellen, weet ik nog niet.
Hoe kwam ik hier terecht? Via het netwerk kreeg ik de uitnodiging toegespeeld vanwege mijn ervaring in/met het beroepsonderwijs, evc-trajecten, portfolio’s en het construeren van toetsings- en examineringstrajecten. Van de Nederlandse afgevaardigden ben ik de enige met deze achtergrond, de rest komt uit het jongerenwerk of anders.
Lees verder “Vilnius, wat vooraf ging en wat er gaat gebeuren”

CuliCul 12 Het wezen van de Rostbraten

Op een van de laatste avonden tijdens onze vakantie in Oostenrijk belandden we in een restaurant. Niet zo’n doorsnee vertegenwoordiger van de gutbürgerliche Küche waar de menukaart nog de geest van de jaren 50 ademt, maar het restaurant dat behoort tot een zakenhotel met een wat modernere menukaart. Op de kaart ook een paar klassiekers:

SpeisekarteJuni2016.pdf

Omdat ik zin had in een goed stuk vlees, koos ik voor de Zwiebelrostbraten. Toen de serveerster na het opnemen van de bestelling wegliep, vroeg ik me af waarom ze niet naar de gewenste cuisson (gaarheid) van het vlees vroeg, ik verwachtte nl. iets in de geest van een entrecote. Toen het gerecht geserveerd werd, begreep ik waarom. Wat ik kreeg waren twee gare plakken heel zacht vlees (leek een beetje op rolladeplakken, maar dan zonder vet e.d.), een puike uiensaus met garnituur van geroosterde uitjes, voorbeeldig gebakken aardappelen en ingemaakte komkommer. Met het gerecht op zich was niets mis, maar, vroeg ik me af, is dit nou wel een Rostbraten? Weer thuis maar eens op onderzoek gegaan. Lees verder “CuliCul 12 Het wezen van de Rostbraten”

Terug naar school

Twitter heeft mij al op vele plaatsen gebracht waar ik anders nooit was gekomen en me mensen laten ontmoeten die ik anders waarschijnlijk nooit had ontmoet. Dit keer was het Bolnes, een stukje Ridderkerk dat vroeger bekend was van de scheepswerven aan de Nieuwe Maas.  En Twitter bracht me naar een instituut waar ik al meer dan 30 jaar geen voet meer gezet had: een basisschool. Het contact met Karin, de directeur, was ook via Twitter gegaan en zij nodigde me op een keer uit om maar eens te komen kijken hoe het er tegenwoordig aan toe kan gaan op zo’n school.
In zo’n 1,5 uur doorliepen we de school en bezochten alle groepen, de een wat langer dan de andere. De school hanteert het concept van ontwikkelingsgericht onderwijs, waarbij een van de doelen is de kinderen een onderzoekende houding aan te kweken. Bij de eerste groep die we bezochten, de kleuters, werd dat direct duidelijk. Het thema waar ze mee bezig waren was groenten. Er was een groentewinkel, echte en getekende groenten, boodschappenlijsten, etc. In een hoek met een miniatuur wasbak/aanrecht waren een paar kinderen bezig met een pan water waarin ze rauwe groenten deden en fiks roerden. Doel was een soep, een potage froid dan, want er was geen vuur. Ik kreeg door een van de kinderen ook een beker koffie (=water)  aangeboden, allemaal in het kader van eten en drinken. En even was ik weer het kind dat ik zelf ooit was en zuchtte onder de tucht van een non. Maar hier liep  tussen al het doelmatige gekrioel de juf, eerst onverstoorbaar een paar kinderen helpend bij het digibord, daarna met een paar andere boodschappenlijstjes opstellend. Zo gingen we van groep naar groep.
Lees verder “Terug naar school”

In de kajuit!

Deze week was ik te gast op Zr Ms Johan de Witt, een van de grotere schepen van de Koninklijke Marine.

Zr Ms Johan de Witt
Zr Ms Johan de Witt

Ons roc certificeert de interne functie-opleiding tot kok/hofmeester op niv 2 kok. Mijn rol is dat ik tijdens de leer-werkperiode een oogje in het zeil houd. Omdat de opleidingsduur per leerling nogal verschilt, is ook de afronding ervan niet strak te plannen. Een van mijn taken is dan ook om de diploma’s bij de leerlingen persoonlijk af te geven, ook omdat ze niet verstuurd mogen worden. Voor al mijn bezoeken maak ik een afspraak met de Chef Logistieke Dienst (cld), de dienst waar de koks onder vallen. Als het om een diploma-uitreiking gaat, vraag ik van tevoren of ze er aan boord een officieel tintje aan willen geven. Het toeval wilde dat ik voor de Joh de Witt vier diploma’s uit te delen had en ja, de cld wilde er wel een klein feestje van maken. Hij zou de commandant vragen om de diploma’s uit te reiken. De baas van een marineschip is niet een kapitein, zoals je misschien zou verwachten in zeevaartkringen, maar een commandant. Komt waarschijnlijk omdat kapitein ook een rang is, maar dat weet ik niet zeker. Het gebeuren zou plaatsvinden in de kajuit. De kajuit is het persoonlijk verblijf, werk- en slaapruimte, van de commandant, een soort heilige der heiligen. Bij de uitreiking waren ook de eerste officier, voor zover ik weet is dat de plaatsvervanger van de commandant, en een aantal functionarissen van de logistieke dienst aanwezig. De commandant had zich goed voorbereid: eerst werden de kandidaten aan de tand gevoeld over een aantal theoretische onderwerpen, daarna individueel toegesproken met een persoonlijke noot. En vervolgens hebben we nog een uurtje genoeglijk aan de koffie gezeten. In de kajuit.

Da geslaagden
De geslaagden

 

Commandant, geslaagden en diploma's
Commandant, geslaagden en diploma’s foto: Geert-Jan de Ruiter

 

 

 

 

 

 

 

 

En waarom ik hier over schrijf? Ik vond het weer eens een mooi voorbeeld van hoe een sterk hiërarchische samenleving ook kan functioneren. Het ging hier om medewerkers van de laagste rangen, maar het management gaf toch blijk het waardevol te vinden er tijd en aandacht aan te schenken.
Een fraai bewijs van al je medewerkers belangrijk te vinden.

Het schip

Het verging rond het jaar 200 op de Rijn en werd teruggevonden in 1997 in de klei van een Utrechtse nieuwbouwwijk. Een vondst van jewelste, omdat het schip nog vrijwel intact was en boordevol met allerlei attributen, zowel beroepsmatig als privé. In 2003 werd het opgegraven om geconserveerd te worden in Lelystad. Vandaag was de feestelijke invaart van het schip op de plek waar het permanent tentoongesteld gaat worden. Op de fundamenten van het Romeinse castellum dat hier ooit stond verrijst een nieuw castellum DSC_0078dat een multifunctionele bestemming heeft, waaronder dat van museum. De wijk Veldhuizen waar het schip gevonden is, is sowieso een vindplaats van vele Romeinse sporen. Het huis dat wij bewonen staat bovenop een deel van de Romeinse weg die onderdeel van de limes, de noordelijke grens van het Romeinse rijk, was. De plaatselijke pers jubelde dat het schip De Meern 1 vandaag weer thuis kwam. Nu zijn er wel veel persoonlijke bezittingen van de schipper teruggevonden, maar voor zover mij bekend geen adresgegevens. Dus waar het schip daadwerkelijk thuishoorde blijft giswerk. Het was indrukwekkend om te zien hoe het schip vanmiddag van de grote oplegger gehesen werd en centimeter voor centimeter het gebouw in schoof. Een fraaie aanwinst voor ons dorp.

 

Het schip from Paul Laaper on Vimeo.

Céder c’est partir un peu …

Jaren geleden schafte ik het Grand Livre de Cuisine (2001) van Alain Ducasse aan, een pil van 1055 bladzijden en 5,4 kg zwaar.

DSC02597Ik gebruikte het boek om ideeën op te doen voor de opleiding zelfstandig werkend kok die ik toen gaf en met het oog op de opleiding gespecialiseerd kok die in de pijplijn zat. Jarenlang heb ik het boek tijdens de praktijklessen in de keuken gelegd, af en toe werd er in gebladerd maar nooit werd er een recept uit gehaald, de taal was een duidelijke barrière.
Er was één uitzondering: Jonathan. Nieuwsgierig bladerde hij door het boek en uiteindelijk stelde hij de verlossende vraag: mag ik er iets uit koken? Natuurlijk mocht dat. Samen hebben we een recept gezocht dat uitvoerbaar leek. Ik heb het recept en werkwijze vertaald en Jonathan kon aan de slag met zijn voorbereidingen. Op de lesdag kwam er een prima resultaat, ik heb er ook foto’s van gemaakt, maar die heb ik niet meer.

 

DSC02601
Het uitgezochte recept
Het resultaat
Het resultaat

 

 

 

 

 

 

 

 

 

We hebben in de tussenliggende jaren contact gehouden en diverse keren vroeg hij mij of hij de Ducasse over kon nemen. Steeds weigerde ik. Ik zag het boek wegdoen als het defintieve einde van mijn loopbaan als docent. En daar was ik nog niet aan toe, nog steeds niet trouwens. Toch realiseerde ik me een tijd geleden dat het boek bij me houden en er niet veel mee doen, niemand verder zou brengen. Het laatste zetje kreeg ik toen ik hoorde dat Jonathan voor de derde keer de Prix Taittinger gewonnen had. Ik wist dat hij graag mee deed aan wedstrijden en in zijn voorbereidingen gebruik maakte van de pocket editie van de Ducasse. Wie ben ik om iemands ontwikkeling tegen te houden? Het strookt ook niet met wat ik in mijn onderwijs altijd heb proberen uit te dragen. Dus afspraak gemaakt en op naar Almere-Haven.
Almere-Haven, de über-vinex. Op het Havenhoofd ligt restaurant Het Veerhuys met een groot terras aan het Gooimeer, prachtig uitzicht. Vanmiddag was het echter geen terrasweer, dus maar in de serre gaan zitten. Na een hartelijk weerzien hebben we, met de nodige intervallen want het werk van een chef gaat ook op zondagmiddag gewoon door, uitgebreid bijgepraat. Ik ontkwam er niet aan om tijdens die intervallen ook wat te eten. En daar zat een verrassing van je welste bij. Ik kreeg de tong met pâte Viennoise geserveerd, het gerecht dat hij indertijd bij mij in de les had gemaakt. Dat laatste kon hij zich niet meer herinneren, maar had het gerecht wel al die jaren in een of andere vorm op de kaart gehad. Het is een soort signature dish geworden. Heel bijzonder.

Tong, Viennoise en aardse smaken
Tong, Viennoise en aardse smaken

Afstand doen van mijn Ducasse kostte nu geen moeite meer, alhoewel het wel een beetje als een afscheid voelde.

Jonathan met zijn Ducasse
Jonathan met zijn Ducasse

Van de Vinex naar de Anatolische hoogvlakte 4

De derde en laatste dag van ons bezoek. Omdat alle werkzaamheden afgerond zijn, staat deze dag geheel in het teken van culturele activiteiten. En de traditie wil dat het gastronomische daar weer een duidelijk onderdeel van uitmaakt. (En klik op de foto om deze beter te kunnen bekijken)

Het stedelijk museum is de eerste halte. Hier wordt weer eens duidelijk dat we in een regio zijn die deel uitmaakt van het gebied dat de bakermat van onze beschaving is. Hier ontspringen Euphraat en Tigris en Mesopotamië was niet ver uit de buurt. Ook het legendarische koninkrijk van de Hittieten omvatte een deel van het huidige Anatolië. Als gevolg van de bouw van de Keban dam zijn in dat gebied veel opgravingen gedaan, voordat het gebied zou onderlopen. Veel van de vondsten zijn in dit museum terecht gekomen. Het museum heeft ook een grote collectie tapijten, die soms gelucht moeten worden. Zie foto. Ik zie dat geen enkel Nederlands museum met haar textielcollectie doen.

Tapijten op straat
Tapijten op straat

De middag besteedden we aan de Keban dam. De dam werd in de jaren 80 in de Euphraat gebouwd om te voldoen aan de groeiende energiebehoefte van het land. Bij oplevering leverde de waterkrachtcentrale 25% van die behoefte. Inmiddels is dit gedaald tot 2,5%, wat iets zegt over de enorme groei die Turkije op diverse vlakken heeft doorgemaakt. Door de dam ontstond het een na grootste stuwmeer van Turkije en verdwenen er tientallen dorpen onder water. De prijs van de vooruitgang. Door het meer veranderde ook het klimaat in Elaziğ, het is iets milder en vochtiger geworden. Een bezoek aan de dam is niet zomaar iets. Drie wachtposten moesten we langs, waarvan de laatste bewapend, voordat we steil omhoog de dam op konden rijden. Bovenop, op de naastliggende berg leverde dat prachtige vergezichten op.  Op de foto’s is niet te zien wat je in werkelijkheid ziet.

DSC02393

DSC02394

 

 

 

 

 

Weer naar beneden stopten we bij de waterkrachtcentrale. Wat in Nederland waarschijnlijk niet kan, kan hier wel. Als je de juiste connecties hebt kun je met een niet al te groot gezelschap de centrale bezoeken. Indrukwekkend om te zien hoe de elektriciteit opgewekt wordt.

Controlekamer
Controlekamer
Door water aangedreven turbine
Door water aangedreven turbine

 

 

 

 

 

 

 

Het voedsel- en zuurstofriijke water is prima geschikt voor forellenkweek. De kwekerij waar we aanlegden is tegelijk een soort gezelligheidspark met horecafaciliteiten. Het verdacht lichte karakter van de lunch werd nu duidelijk: er moest weer gegeten worden. Forel dit keer en uitermate smakelijk.

Kweekbakken
Kweekbakken
Forelletjes
Forelletjes

 

 

 

 

 

 

 

Turken drinken overal en altijd thee. Dus met thee sloten we deze middag af. En daarmee kwam een einde aan ons bezoek aan Elaziğ en aan een project dat twee jaar geleden begon. Het was het waard er bij te zijn geweest.

Van de Vinex naar de Anatolische hoogvlakte 3

De tweede dag van ons bezoek aan Elaziğ. Inmiddels begin ik de uitspraak van de naam al aardig onder de knie te krijgen. Het blijft een moeilijke taal, er is geen enkel aanknopingspunt. In de vergadering verder met het invullen van de rapportage. Veel discussie over wat wel of niet en het gebrek aan besliskracht bij de projectleider breekt de club ook hier weer op. Nou moet gezegd dat het voorgeschreven format ook niet altijd uitblinkt in duidelijkheid. Maar het gezamenlijke deel is af, met collega M. het individuele deel deze week afmaken. Tijdens de vergadering krijgen we hoog bezoek. Voor diverse scholen is deelname aan een Leonardo project een belangrijk ding. Dat blijkt o.a. uit directeuren e.d. die op enig moment acte de presence geven. In dit geval is het hoofd van het nationaal onderwijs in de provincie Elaziğ uitgenodigd om de certificaten van deelname aan de deelnemers te overhandigen. Het benadrukt het belang dat de overheid toekent aan deelname aan dit soort projecten als instrument voor culturele uitwisseling.

DSC02365
Collega M ontvangt certificaat

DSC02362

 

 

 

 

 

Op de gevel van de school hangen grote gevelplaten waarop vermeld staat in welke Europese projecten de school participeert.

DSC02375
Schoolgevel
DSC02379
Rechts gevelplaat project

 

 

 

 

 

 

 

 

In de middag op de school geluncht en een rondleiding gehad. Het is een meisjesschool waar de leerlingen van 14-18 jaar beroepsonderwijs krijgen. Mode, schoonheidspecialiste, haarverzorging, creatieve opleiding en ook kok. Als je door zo’n school loopt, dan realiseer je je dat er qua infrastructuur nog wel een groot verschil is tussen landen in het westen en in het oosten.

DSC02367
Conferentiezaal
DSC02372
Klaslokaal

 

 

 

 

 

 

 

Voor het diner gingen we een eind buiten Elaziğ. Daar is voor leraren een soort vakantieoord waar ze tot rustkunnen komen, korte tijd verblijven e.d. Hoe het precies zit, is me niet duidelijk geworden. De locatie was er niet minder om: prachtig gelegen aan een meer, omringd door bergen.

DSC02382

Die bergen maken trouwens een kale indruk, alsof je een stuk boven de boomgrens zit. Dat is niet het geval, omdat hier en daar wel een struik of loofboom groeit, maar erg florissant is het niet. Dat komt omdat het gebied een streng landklimaat kent, waar gedurende de zomer bijna geen regen valt. Tel daarbij op de hitte en de harde droge wind die er vaak waait en je krijgt de indruk van een maanlandschap.

Bij thuiskomst wachtte nog een verrassing die zich ‘s middags al aangekondigd had. Rond het zwembad werd een feestgebied opgebouwd met gedekte tafels en een groot podium. Het bleek om een bruiloft te gaan waar een paar honderd gasten en een steengoede band waren. Op het filmpje is te zien wat een feest ze er van maken en dat ze onverstoord verder gaan als de stroom uitvalt. En dat zonder 1 druppel alcohol.

 

Van de Vinex naar de Anatolische hoogvlakte 2

Dinsdag was een reisdag, eerst naar Istanbul, vervolgens vier uur wachten en daarna nog twee uur vliegen. Was wel benieuwd waar we terecht zouden komen. Het uitzicht uit het hotel voldoet wel helemaal aan het idee van een hoogvlakte.

DSC02312

De bijeenkomsten worden gehouden in het hotel waar iedereen verblijft. Dat scheelt veel reistijd en je bent verzekerd van een vergaderruimte met airco, niet onbelangrijk in dit land. De vergadering gaat op tijd van start met een gezelschap dat het kleinst is tot nu toe: 16 pers. Voor de voortgang is het wel handig dat nu wel bijna iedereen Engels spreekt. We worden verwelkomd door de directrice van de organiserende school, bijgestaan door een tolk. Het voelt wel vertrouwd dat er geen agenda is en het maakt voor het verloop van de bijeenkomst niet uit. Het is de laatste meeting, de boeken van de meeste landen zijn klaar of printklaar. Veel tijd gaat op aan vragen van organisatorische aard. Belangrijkste onderwerp is het opstellen van de definitieve rapportage over het project. De EU vraagt, terecht, stevige verantwoording, die in een voorgeschreven format verwoord moet worden.
De lunch nuttigen we in een Turks restaurant, buiten op het terras. Volgens de gewoonte van het land is het een warme lunch: kippensoep, Iskender en een in deeg verpakte en gebakken kaasplak gedrenkt in honing. Het geheel werd begeleid door rauwe en gegrilde groenten. Iskender is rundvlees (doorbakken en in dunne plakjes gesneden) op een laagje broodstukjes die overgoten zijn met boter. Over het vlees een tomatensaus en op het bord een flinke hoeveelheidd dikke yoghurt. Je hebt het gevoel dat je voor de hele dag gegeten hebt.

DSC02321
Iskender

De lunch toonde wel de gevarieerdheid van de Turkse keuken. En toen hadden we gelukkig even pauze.

Aan het eind van de middag een ander cultureel element: Harput. Harput is een oud stadje, zo’n 300 m boven Elaziğ dat door de groei van Elaziğ altijd klein en oud is gebleven. Een kasteelruïne die aan één kant opgeknapt is en die op een rots hoog boven het stadje uittorent met wat bebouwing aan de voet.

DSC02340
Uitzicht vanaf kasteel Harput

De oude moskee heeft een toren met diverse knikken. De legende verhaalt hoe dat komt.

DSC02336Omdat het centrale thema van het project gastronomische cultuur is, werd het diner in een traditioneel restaurant geserveerd. In Harput zaten we overdekt buiten en zagen weer een grote hoeveelheid gerechten aan ons voorbijkomen. De verrassing bestond uit een kwartet dat traditionele Turkse muziek uit Harput en omgeving speelde.

DSC02347
Dessert en koffie/thee genoten we op een terras ergens anders in Harput, met een geweldig zicht op Elazig.
We hebben nog weinig echt de sfeer van de stad op kunnen snuiven. Wat opvalt t.o.v.twee jaar geleden in Antalya is dat je hier meer vrouwen met hoofddoekjes ziet. in de restaurants waar we geweest zijn wordt geen alcohol verkocht. En de oproep tot gebed is hier vaker en duidelijker te horen. Maar een van de opvallendste dingen vond ik het oog voor detail van onze chauffeur van vandaag.

DSC02329