Vilnius, wat vooraf ging en wat er gaat gebeuren

De komende week verblijf ik in de omgeving van Vilnius, in Daugirdiskes om precies te zijn. Er is daar een werkconferentie waar deelnemers uit Finland, Duitsland, Griekenland, Italië, Litouwen, Malta, Nederland en Portugal zich buigen over het vraagstuk: Het waarderen van non-formeel leren. De deelnemers komen uit het jongerenwerk en de formele educatie. Het overkoepelende doel, tevens een speerpunt van de Europese Commissie, is: 

De samenwerking tussen organisaties op het gebied van jongerenwerk en scholen versterken en innovatieve methodes inzetten om het non-formele leren van jongeren te ondersteunen en hun prestaties te erkennen.

Om de diverse sub-doelen te halen, ligt er voor de 26 deelnemers en 2 facilitators een gedetailleerd programma klaar. Het is duidelijk dat er niet alleen geconsumeerd wordt, maar ook geproduceerd en gecreëerd. De organisatoren verwachten concrete resultaten.
Ook op het programma staat een ontmoeting met het  UNESCO Commission, Education development Centre. Wat ik me daar bij voor moet stellen, weet ik nog niet.
Hoe kwam ik hier terecht? Via het netwerk kreeg ik de uitnodiging toegespeeld vanwege mijn ervaring in/met het beroepsonderwijs, evc-trajecten, portfolio’s en het construeren van toetsings- en examineringstrajecten. Van de Nederlandse afgevaardigden ben ik de enige met deze achtergrond, de rest komt uit het jongerenwerk of anders.
Lees verder “Vilnius, wat vooraf ging en wat er gaat gebeuren”

#ajuusroc

Wat was het mooi….. wat was het indrukwekkend…..  en wat was het soms ook ontroerend……….

Je gunt iedereen zo’n afscheid, nou…  bijna iedereen. Dat we tot deze vorm gekomen zijn, had een wrange aanleiding. Het laakbare, onethische gedrag van mijn afdelingsmanager en directeur, een levenslang beroepsverbod in het onderwijs zou op zijn plaats zijn, zorgde ervoor dat een afscheid op school geen optie meer was. En wat mij betreft überhaupt een afscheid, want in het middelpunt van de belangstelling staan is niet zo mijn ding. Maar, daar kwam ik niet mee weg. Na lang delibereren aan de keukentafel kwamen we tot de vorm van een mini-symposium. Het thema was voor mij duidelijk: niet terugkijken, maar naar de toekomst en het moest over het beroepsonderwijs gaan. Voor mij stond ook een van de sprekers op voorhand vast, de andere drie  vloeiden eigenlijk automatisch voort uit het thema. En gelukkig zeiden ze allemaal direct ja. Voor mij een grote eer dat ze dat deden. Lees verder “#ajuusroc”

Serious games

Vandaag was ik bij MBOCity, een onderwijsconferentie voor het mbo. Het tweede verslag.
Deze sessie werd verzorgd door Wim Westera, hoogleraar educatieve media aan de Open Universiteit.

Volgens Wim Westera zijn games de leeromgevingen van de toekomst, veel leerarrangementen en -activiteiten zullen in die vorm aangeboden worden. Zolang de mensheid bestaat worden er spellen gespeeld en ook het dierenrijk kent zijn spellen. Waarom spelen we? Spel is een essentiële menselijke behoefte, de basis van de cultuur ( Johan Huizinga, Homo Ludens). Van jongs af aan tot op hoge leeftijd wordt er gespeeld om te leren, de tijd te doden, samen te zijn, etc.
Lees verder “Serious games”

Het Rijksmuseum is er ook voor het mbo

Vandaag was ik bij MBOCity, een onderwijsconferentie voor het mbo. Het eerste verslag.

Het Rijksmuseum verzorgde een sessie met directeur Taco Dibbets en Wouter van der Horst van de dienst onderwijs. In een dialoog vertellen ze en laten vooral zien waar het Rijks voor staat en wat de mogelijkheden zijn voor het mbo.
Tijdens de plenaire opening zei Dibbets al dat het Rijks niet kan bestaan zonder de vaklieden die in het mbo opgeleid zijn. Daarnaast benadrukte hij het ‘maker’-element in bijna alle kunst, mooi aansluitend bij de huidige aandacht voor het maak-onderwijs. Er zijn inmiddels specifieke rondleidingen voor het mbo ontwikkeld omdat het museum meer mbo-leerlingen  binnen wil halen. Lees verder “Het Rijksmuseum is er ook voor het mbo”

Het VIVES-interview

Een paar maanden geleden werd ik benaderd of ik geïnterviewd wilde worden voor VIVESvives

Nu ben ik niet de persoon die zonodig in het middelpunt van de belangstelling wil staan, dus ik had wat reserves. Ik werd over de streep getrokken door de onderwerpen die o.a. aan de orde zouden komen: een leven lang leren (zo belangrijk), de plek van ict in mijn onderwijs (ook zo belangrijk) en wat er zou gebeuren met mijn, wat ik maar noem, onderwijserfenis (een aanhoudende zorg). Wat volgde was een geanimeerd gesprek van bijna twee uur met Brigitte Bloem, de interviewster, waarin zo’n beetje mijn hele onderwijsloopbaan aan bod is geweest. Natuurlijk is niet alles in de uiteindelijke tekst terechtgekomen en misschien wel goed ook.
De foto bij het artikel is niet speciaal voor het interview gemaakt, maar is een actiefoto van mij in de leskeuken, gemaakt door mijn collega.

Klik hier voor de volledige tekst van het interview.

Innovatie of verbetering?

Al een tijdje worstel ik met de termen innovatie en verbetering en dan met name in relatie tot onderwijs. Wanneer is iets nou een innovatie en wanneer een verbetering? En is een innovatie per definitie een verbetering? Ik heb de indruk dat vaak het begrip innovatie gebruikt wordt voor slechts een verandering waar niets nieuws aan is. Maar er het etiket innovatief op plakken, genereert aandacht, suggereert dat je iets geweldigs gedaan hebt, maar is eigenlijk overschreeuwen.

Van Dale (12e ed..) er maar eens op nageslagen. Innovatie: invoering van iets nieuws, nieuwigheid. Verbeteren: beter maken, de kwaliteit of bruikbaarheid verhogen van -. Dat betekent dus dat een innovatie waar geen enkel nut of voordeel aan te verbinden valt, geen verbetering is. Een van de elementen van innovatie is het begrip nieuw, maar nieuw voor wie? Voor de gebruiker of voor de mensheid? Uitvindingen kun je innovatief noemen, omdat het uitgevondene daarvoor nog niet bestond. Maar veel uitvindingen waren geen verbetering voor iets en zijn een stille dood gestorven.

Innovatie is context gebonden

Kahoot! voor de eerste keer in je onderwijs gebruiken, is dat innovatief? Misschien wel als je de eerste bent op je school, maar als je de laatste bent krijg je een ander stempel. En hoe innovatief is Kahoot! zelf? Dit soort programma’s bestonden al en wat Kahoot! gedaan heeft, is het uiterlijk wat aantrekkelijker maken en wat specifieke wedstrijdelementen toevoegen. Het heeft van de bestaande programma’s de kwaliteit verhoogd en daardoor verbeterd.

Vanwaar deze uitgebreide overweging?

Lees verder “Innovatie of verbetering?”

Terug naar school

Twitter heeft mij al op vele plaatsen gebracht waar ik anders nooit was gekomen en me mensen laten ontmoeten die ik anders waarschijnlijk nooit had ontmoet. Dit keer was het Bolnes, een stukje Ridderkerk dat vroeger bekend was van de scheepswerven aan de Nieuwe Maas.  En Twitter bracht me naar een instituut waar ik al meer dan 30 jaar geen voet meer gezet had: een basisschool. Het contact met Karin, de directeur, was ook via Twitter gegaan en zij nodigde me op een keer uit om maar eens te komen kijken hoe het er tegenwoordig aan toe kan gaan op zo’n school.
In zo’n 1,5 uur doorliepen we de school en bezochten alle groepen, de een wat langer dan de andere. De school hanteert het concept van ontwikkelingsgericht onderwijs, waarbij een van de doelen is de kinderen een onderzoekende houding aan te kweken. Bij de eerste groep die we bezochten, de kleuters, werd dat direct duidelijk. Het thema waar ze mee bezig waren was groenten. Er was een groentewinkel, echte en getekende groenten, boodschappenlijsten, etc. In een hoek met een miniatuur wasbak/aanrecht waren een paar kinderen bezig met een pan water waarin ze rauwe groenten deden en fiks roerden. Doel was een soep, een potage froid dan, want er was geen vuur. Ik kreeg door een van de kinderen ook een beker koffie (=water)  aangeboden, allemaal in het kader van eten en drinken. En even was ik weer het kind dat ik zelf ooit was en zuchtte onder de tucht van een non. Maar hier liep  tussen al het doelmatige gekrioel de juf, eerst onverstoorbaar een paar kinderen helpend bij het digibord, daarna met een paar andere boodschappenlijstjes opstellend. Zo gingen we van groep naar groep.
Lees verder “Terug naar school”

In de kajuit!

Deze week was ik te gast op Zr Ms Johan de Witt, een van de grotere schepen van de Koninklijke Marine.

Zr Ms Johan de Witt
Zr Ms Johan de Witt

Ons roc certificeert de interne functie-opleiding tot kok/hofmeester op niv 2 kok. Mijn rol is dat ik tijdens de leer-werkperiode een oogje in het zeil houd. Omdat de opleidingsduur per leerling nogal verschilt, is ook de afronding ervan niet strak te plannen. Een van mijn taken is dan ook om de diploma’s bij de leerlingen persoonlijk af te geven, ook omdat ze niet verstuurd mogen worden. Voor al mijn bezoeken maak ik een afspraak met de Chef Logistieke Dienst (cld), de dienst waar de koks onder vallen. Als het om een diploma-uitreiking gaat, vraag ik van tevoren of ze er aan boord een officieel tintje aan willen geven. Het toeval wilde dat ik voor de Joh de Witt vier diploma’s uit te delen had en ja, de cld wilde er wel een klein feestje van maken. Hij zou de commandant vragen om de diploma’s uit te reiken. De baas van een marineschip is niet een kapitein, zoals je misschien zou verwachten in zeevaartkringen, maar een commandant. Komt waarschijnlijk omdat kapitein ook een rang is, maar dat weet ik niet zeker. Het gebeuren zou plaatsvinden in de kajuit. De kajuit is het persoonlijk verblijf, werk- en slaapruimte, van de commandant, een soort heilige der heiligen. Bij de uitreiking waren ook de eerste officier, voor zover ik weet is dat de plaatsvervanger van de commandant, en een aantal functionarissen van de logistieke dienst aanwezig. De commandant had zich goed voorbereid: eerst werden de kandidaten aan de tand gevoeld over een aantal theoretische onderwerpen, daarna individueel toegesproken met een persoonlijke noot. En vervolgens hebben we nog een uurtje genoeglijk aan de koffie gezeten. In de kajuit.

Da geslaagden
De geslaagden

 

Commandant, geslaagden en diploma's
Commandant, geslaagden en diploma’s foto: Geert-Jan de Ruiter

 

 

 

 

 

 

 

 

En waarom ik hier over schrijf? Ik vond het weer eens een mooi voorbeeld van hoe een sterk hiërarchische samenleving ook kan functioneren. Het ging hier om medewerkers van de laagste rangen, maar het management gaf toch blijk het waardevol te vinden er tijd en aandacht aan te schenken.
Een fraai bewijs van al je medewerkers belangrijk te vinden.

Gesproken vaktermen

In mijn vakgebied gastronomie gaat nogal veel jargon om. Vaktermen voor functies, handelingen, bereidingen, gerechten, materiaal, allemaal ontleend aan het Frans. Er gaat geen les voorbij of er komen een paar nieuwe termen langs. Voor leerlingen die geen Frans in hun vooropleiding hebben gehad, zijn de termen soms een struikelblok. Wat ook niet helpt is dat een Fransman de termen soms anders uitspreekt dan wat wij er hier in Nederland van gebakken hebben. Zo wordt de term voor hoofdgerecht, gros-pièce, hier verbastert tot kros-pjès. Het fonetisch opschrijven helpt in veel gevallen wel, omdat ze dat kunnen overnemen. In al die jaren dat ik nu vakonderwijs geef, was dit de gang van zaken. Tot nu toe.
Lees verder “Gesproken vaktermen”

Streven naar optimale didactiek

Deze week zette een blogpost van Wilfred Rubens me weer eens aan het denken. Hij besprak een proefschrift waarin o.a. klassikaal onderwijs en blended leren met elkaar vergeleken werden, alsof het twee gescheiden concepten zijn.  Ik erger me al heel lang aan het gebruik van containerbegrippen die een oplossing voor een probleem zouden moeten leveren. Blended leren, online leren, gepersonaliseerd leren, gedifferentieerd onderwijs, etc. etc. Het zijn termen die duidelijkheid en eenstemmigheid suggereren, maar die in de praktijk multi-interpretabel blijken te zijn, dus onbruikbaar. Ook de gesuggereerde tegenstelling tussen face-to-face onderwijs en on-line of digitaal onderwijs bestaat wat mij betreft niet, alsof digitaal/on-line een panacee voor onderwijsproblemen zou zijn. Lees verder “Streven naar optimale didactiek”