Bericht vanaf de startlijn – Weer in de klas

Augustus 2018 en voor de tweede keer stond er een schooljaar te beginnen waar ik geen onderdeel van zou uitmaken. Velen zullen blij zijn als ze met pensioen kunnen, ik was het niet toen ik moest. Het gevoel dat ik nog niet klaar was met onderwijs bleef knagen. Ik miste vooral het contact, de interactie met leerlingen, dat wat onderwijs voor mij altijd zo’n geweldige werkplek maakte. In mijn eigen vakgebied had ik natuurlijk geen schijn van kans, maar ik wist dat er bij Educatie-afdelingen altijd wel hulp gebruikt kan worden. Via de vrijwilligersorganisatie in Hoogeveen kwam ik terecht bij een roc aldaar, waar bij de NT2 opleidingen diverse vrijwilligers de docenten ondersteunen.

Continue Reading “Bericht vanaf de startlijn – Weer in de klas”

Edcamp van het Zuiden

Zaterdag jl. doorkruisten we de provincies Overijssel en Gelderland, staken drie rivieren over om uiteindelijk te belanden in het Brabantse Waalre, aan de noordkant slechts door enkele tientallen (misschien wel honderden) meters asfalt gescheiden van de stad Eindhoven. Ons doel was basisschool De Meent, waar de Edcamp van het Zuiden werd gehouden.
Ik heb niet zo veel ervaring met basisscholen en was benieuwd naar wat ik aan zou treffen. Mijn meest recente ervaring dateert van dit voorjaar, toen we de Edcamp van het Noorden in Meppel hadden in een basisschool in een oud gebouw. De Meent is gevestigd in een veel nieuwer gebouw, maar wat me in beide scholen opviel is, dat het heilige moeten zoals ik dat van mijn eigen lagereschooltijd ken, vervangen is door het heilige laat-zien-wat-je-kunt-en-we-helpen-je-daarbij. Zo heb ik het in ieder geval ervaren. Wat me me ook opviel in beide scholen, is het standaard inzetten van ict in het onderwijs, de digi-borden die in elk lokaal hangen. Wat een verschil met het roc waar ik werkte. Jaloers makend. Lees verder

Edcamp van het Noorden

Zaterdag 14 april beleefden we de vijfde Nederlandse Edcamp en deze speelde zich af in Meppel.

Voor diegenen die niet weten wat een Edcamp is: een bijeenkomst van onderwijsmensen van allerlei gezindten, waarbij alleen de begin- en eindtijd vaststaan. De bijeenkomst wordt on the spot vorm en inhoud gegeven, al naar gelang de wensen en mogelijkheden van de deelnemers. Doel is leren met en van elkaar.

Lees verder

Litouwen dag 7, epiloog 2 – Het gebruik van badges

Recent nam ik deel aan een werkconferentie in Daugirdiskes, Litouwen. Thema was het erkennen van resultaten van non-formeel leren. Ik vermoed dat de nadruk op het non-formele leren en het gebruik van badges voortkomt uit de achtergrond van de organisatoren van het seminar, namelijk jongeren organisaties c.q. werken met jongeren. Denk daarbij aan scouting, organisaties die zich bezighouden met opvang van ontspoorde jongeren, voortijdig schoolverlaters, etc. Ook de meeste deelnemers hadden die professionele achtergrond, slechts een paar waren afkomstig uit het formele (schoolse) leren. Tijdens het seminar draaide het vooral om de open badges als vorm van erkenning van leerresultaten. Er is in de sector al de nodige ervaring opgedaan of wordt op dit moment opgedaan en er is een platform waar mee gewerkt kan worden: https://www.badgecraft.eu/nl  Het is een vrij toegankelijk platform, waar iedereen zijn eigen projecten met bijbehorende badges kan maken. Ook binnen het seminar konden badges verdiend worden, de details daarvan heb ik in Litouwen dag 6 beschreven. Niet onbelangrijk om te vermelden dat erkennen van non-formeel leren op de agenda staat van de Europese Commissie. Activiteiten op dit terrein worden ondersteund vanuit Erasmusplus.

Wat mij betreft mag ook het erkennen van formeel leren wel eens onder de loep genomen worden, de versteende vormen zijn hard aan verandering toe. Badges bieden daarvoor een goede mogelijkheid. De opleidingen die ik zelf jarenlang verzorgd heb, zijn grotendeels thematisch van opzet en zouden dus per thema afgesloten kunnen worden met het behalen van een badge. Juist door de mogelijkheid van verschillende manieren waarop de erkenning verkregen kan/moet worden, kent de uiteindelijke beoordeling vele schakeringen. Ook het opknippen van de opleidingen in kleinere leerstofonderdelen is wat mij betreft een pre. Komen we misschien eindelijk eens van die antieke toetsfabrieken af. Continue Reading “Litouwen dag 7, epiloog 2 – Het gebruik van badges”

Serious games

Vandaag was ik bij MBOCity, een onderwijsconferentie voor het mbo. Het tweede verslag.
Deze sessie werd verzorgd door Wim Westera, hoogleraar educatieve media aan de Open Universiteit.

Volgens Wim Westera zijn games de leeromgevingen van de toekomst, veel leerarrangementen en -activiteiten zullen in die vorm aangeboden worden. Zolang de mensheid bestaat worden er spellen gespeeld en ook het dierenrijk kent zijn spellen. Waarom spelen we? Spel is een essentiële menselijke behoefte, de basis van de cultuur ( Johan Huizinga, Homo Ludens). Van jongs af aan tot op hoge leeftijd wordt er gespeeld om te leren, de tijd te doden, samen te zijn, etc.
Continue Reading “Serious games”

Het Rijksmuseum is er ook voor het mbo

Vandaag was ik bij MBOCity, een onderwijsconferentie voor het mbo. Het eerste verslag.

Het Rijksmuseum verzorgde een sessie met directeur Taco Dibbets en Wouter van der Horst van de dienst onderwijs. In een dialoog vertellen ze en laten vooral zien waar het Rijks voor staat en wat de mogelijkheden zijn voor het mbo.
Tijdens de plenaire opening zei Dibbets al dat het Rijks niet kan bestaan zonder de vaklieden die in het mbo opgeleid zijn. Daarnaast benadrukte hij het ‘maker’-element in bijna alle kunst, mooi aansluitend bij de huidige aandacht voor het maak-onderwijs. Er zijn inmiddels specifieke rondleidingen voor het mbo ontwikkeld omdat het museum meer mbo-leerlingen  binnen wil halen. Continue Reading “Het Rijksmuseum is er ook voor het mbo”

Mijn eerste schreden op het terrein van de ‘verrijkte werkelijkheid’ (augmented reality)

Een paar weken geleden was ik te gast bij SURF waar edubloggers uitgenodigd waren op een bijeenkomst over de stand van zaken m.b.t. virtual reality. Naar aanleiding van de meetup vroeg ik me af wat de waarde van deze ontwikkeling kan zijn en dan met name voor het mbo. Op dit moment kunnen we in dit kader drie vormen van reality, werkelijkheid, onderscheiden. De gewone dagdagelijkse werkelijkheid, deze werkelijkheid maar dan verrijkt (augmented reality, a.r.) en de schijnbaar bestaande werkelijkheid (virtual reality, v.r.). Tijdens de bijeenkomst hebben we een paar mooie voorbeelden gezien van en ervaringen gehoord met virtuele werkelijkheid. De spelindustrie en opleidingen die zich bezighouden met toekomstscenario’s lijken de belangrijkste gebruikers te zijn. Iets voor het mbo? Mwah, het mbo leidt op voor de werkelijkheid van nu, ondanks al het geroep dat de werknemer van nu voorbereid moet zijn op de werkelijkheid van over x jaar. Maar zolang niemand echt de toekomst kan voorspellen, lijkt het me handiger de focus niet te ver weg te leggen. Ook wat de maakbaarheid is v.r. nog beperkt, althans als je zelf aan de slag wilt gaan als docent. Dat geldt niet voor a.r. Een paar jaar geleden was Layar de belangrijkste app op dit gebied, zelfs het clubblad van de ANWB had pagina’s die extra informatie leverden als je ze scande. Layar bestaat nog, maar ik ben aan de gang gegaan met Blippar. Blippar kent de Blippbuilder, waarmee je op je pc Blipps bouwt en de app waarmee je de Blipps scant.

Bij Blippar moet je een account aanvragen en kun je dus niet aanmaken. Het gratis account is, voor zover mij bekend, slechts 12 maanden geldig. Daarna ben je dus je spullen kwijt als je niet betaalt.
Continue Reading “Mijn eerste schreden op het terrein van de ‘verrijkte werkelijkheid’ (augmented reality)”

Innovatie of verbetering?

Al een tijdje worstel ik met de termen innovatie en verbetering en dan met name in relatie tot onderwijs. Wanneer is iets nou een innovatie en wanneer een verbetering? En is een innovatie per definitie een verbetering? Ik heb de indruk dat vaak het begrip innovatie gebruikt wordt voor slechts een verandering waar niets nieuws aan is. Maar er het etiket innovatief op plakken, genereert aandacht, suggereert dat je iets geweldigs gedaan hebt, maar is eigenlijk overschreeuwen.

Van Dale (12e ed..) er maar eens op nageslagen. Innovatie: invoering van iets nieuws, nieuwigheid. Verbeteren: beter maken, de kwaliteit of bruikbaarheid verhogen van -. Dat betekent dus dat een innovatie waar geen enkel nut of voordeel aan te verbinden valt, geen verbetering is. Een van de elementen van innovatie is het begrip nieuw, maar nieuw voor wie? Voor de gebruiker of voor de mensheid? Uitvindingen kun je innovatief noemen, omdat het uitgevondene daarvoor nog niet bestond. Maar veel uitvindingen waren geen verbetering voor iets en zijn een stille dood gestorven.

Innovatie is context gebonden

Kahoot! voor de eerste keer in je onderwijs gebruiken, is dat innovatief? Misschien wel als je de eerste bent op je school, maar als je de laatste bent krijg je een ander stempel. En hoe innovatief is Kahoot! zelf? Dit soort programma’s bestonden al en wat Kahoot! gedaan heeft, is het uiterlijk wat aantrekkelijker maken en wat specifieke wedstrijdelementen toevoegen. Het heeft van de bestaande programma’s de kwaliteit verhoogd en daardoor verbeterd.

Vanwaar deze uitgebreide overweging?

Continue Reading “Innovatie of verbetering?”

Gesproken vaktermen

In mijn vakgebied gastronomie gaat nogal veel jargon om. Vaktermen voor functies, handelingen, bereidingen, gerechten, materiaal, allemaal ontleend aan het Frans. Er gaat geen les voorbij of er komen een paar nieuwe termen langs. Voor leerlingen die geen Frans in hun vooropleiding hebben gehad, zijn de termen soms een struikelblok. Wat ook niet helpt is dat een Fransman de termen soms anders uitspreekt dan wat wij er hier in Nederland van gebakken hebben. Zo wordt de term voor hoofdgerecht, gros-pièce, hier verbastert tot kros-pjès. Het fonetisch opschrijven helpt in veel gevallen wel, omdat ze dat kunnen overnemen. In al die jaren dat ik nu vakonderwijs geef, was dit de gang van zaken. Tot nu toe.
Continue Reading “Gesproken vaktermen”

Streven naar optimale didactiek

Deze week zette een blogpost van Wilfred Rubens me weer eens aan het denken. Hij besprak een proefschrift waarin o.a. klassikaal onderwijs en blended leren met elkaar vergeleken werden, alsof het twee gescheiden concepten zijn.  Ik erger me al heel lang aan het gebruik van containerbegrippen die een oplossing voor een probleem zouden moeten leveren. Blended leren, online leren, gepersonaliseerd leren, gedifferentieerd onderwijs, etc. etc. Het zijn termen die duidelijkheid en eenstemmigheid suggereren, maar die in de praktijk multi-interpretabel blijken te zijn, dus onbruikbaar. Ook de gesuggereerde tegenstelling tussen face-to-face onderwijs en on-line of digitaal onderwijs bestaat wat mij betreft niet, alsof digitaal/on-line een panacee voor onderwijsproblemen zou zijn. Continue Reading “Streven naar optimale didactiek”