Terugblik op vier jaar competentieleren op een PABO

In Het Onderwijsblad van 20 september kijkt columniste Inge Braam terug op haar ervaringen met het competentieleren. Zij is als docente aan een PABO verbonden. De invoering van competentieleren en de verandering die dat tot gevolg heeft gehad vergelijkt zij met een stroom waar je in terechtkomt en waarvan je niet weet waar die naar toe leidt, noch welke versnellingen, watervallen of stille rivierbochten onderweg aangedaan worden. Ze stelt zichzelf ‘de moeder aller competentievragen’: “Zijn we ergens aangekomen en wil ik daar ook zijn?” En het, onthutsende, antwoord is dat ze het niet weet. Vervolgens maakt ze de rekening op. Wat heeft het opgeleverd en wat heeft het gekost?
Aan de baten kant staat een opleiding die een geïntegreerd aanbod biedt en geen verzameling losse vakken. Opleidingsfases zijn duidelijk gedefinieerd en er is duidelijkheid voor studenten over wat van een leerkracht basisonderwijs verwacht wordt.
Aan de kosten kant voor docenten een zware administratieve last met betrekking tot het portfolio en aan studenten zijde de helft van het aantal jongens en veel mbo-meisjes.
Een van de grote problemen is het portfolio. Het is letterlijk een container waar alles, maar dan ook alles in gekieperd wordt. Bewijzen leveren over hun eigen ontwikkeling kunnen studenten van 18 jaar bijna niet. Vooral jongens van rond de 18 hebben nog onvoldoende ontwikkelde hersenen om te voldoen aan de eisen. De mbo-meisjes hebben te weinig bagage om portfolio’s met voldoende gewicht, vooral ook op het gebied van taalgebruik, samen te stellen. Probleem bij de beoordeling is ook de subjectiviteit door het ontbreken van duidelijke of objectieve criteria. Vervolgens werd alles dichtgeregeld met eenvormigheid als resultaat. De PABO lijkt weggezonken in het moeras van de toetsstructuur. Braam houdt vervolgens een pleidooi om toch vooral de kenniscomponent niet te vergeten, zeker voor beginnende beroepsbeoefenaars.
En berustend in haar docentenlot besluit ze haar artikel, lichtelijk murw geslagen: “Wat ik wel zeker weet is dat over een paar jaar een nieuw ruimtestation opnieuw een boodschap naar ons zal zenden. Een onverbiddelijke boodschap over een nieuwe missie. En weer zullen we op weg gaan. Dat is inmiddels het lot van iedere docent.”

Wat kunnen we hier van leren? Duidelijkheid voor alles. Duidelijkheid over wat we van onze cursisten verwachten, heldere criteria waar het toetsingstraject en de toetsproducten aan moeten voldoen. Dat het portfolio een middel is en geen doel, less is more. En dat we ook over onze mbo-schutting kunnen kijken naar wat er in het hbo gebeurt. Zij hakken al vier jaar met het competentiebijltje.
Klik hier om het originele artikel te lezen.

 

 

Tagged , , .Voeg toe aan je favorieten: permalink.

4 Responses to Terugblik op vier jaar competentieleren op een PABO

  1. Als ervaringsdeskundige in het Duale Traject in school en tegelijkertijd ondersteuner, nu duwer van bijvoorbeeld de inzet van een digitaal Portfolio weet ik als geen ander dat met name de container Portfolio een draak en drama is, technisch vaak te moeilijk maar met name de zweverigheid van wat er wel en hoe in een portfolio moet. Maak voor je start met een portfolio in CGO een protocol op, wat moet er in het PF te vinden zijn en met name hoe en wat. Help leerlingen met het aanbieden van formuliernen of templates. Als docent heb je het dan ook makkelijker.
    Maar belangrijk: leer van je eigen fouten….kijk terug en stel bij. Dat betekent dat nu 3 jaar na het behalen van mijn startbekwaamheid bewezen is dat ik niet werkzaam ben in een lerende organisatie, ze modderen nog steeds in het containertje dat portfolio heet en nu zelfs zonder ondersteuning, mag niks kosten. Leervraag? ben je gek, we weten alles al

  2. Paul Laaper zegt:

    Het is de vraag of ze in het hbo wel in staat zijn die leervraag te stellen. Het artikel lijkt dat te ontkennen. Misschien is de materie weerbarstiger dan we veronderstellen, maar dan zou je ook verwachten dat iedereen er eens serieus zijn tanden in zal zetten. Maar waarom dàt dan niet gebeurt?

  3. Petra Born zegt:

    Als (uiteindelijk) niet afgestudeerd student PABO heb ik vorig jaar besloten de opleiding te stoppen. Dit na een aantal jaren worstelen met wat ook wel genoemd wordt omgekeerde bewijslast. En met mij zijn veel studenten geweest die de opleiding zonder diploma verlieten. Studenten die bijvoorbeeld al lesgaven op het VO maar die dan nu vanaf het begin moeten gaan vastleggen in lappen tekst waarom ze al les kunnen geven. Te gek voor woorden. Het DPF streeft haar doel voorbij zeker als de middelen ontoereikend blijken..software die zeer ongebruikersvriendelijk is. Daarnaast zou het goed zijn als studenten PABO hun kennis met medestudenten uitwisselen. Integendeel, iedereen worstelt nu op een eigen eilandje aan het DPF.

  4. Paul Laaper zegt:

    @Petra. Jammer dat je gestopt bent, het onderwijs is zo mooi. Het toont wel weer aan dat opleidingsdeskundigen, die je toch op een PABO mag verwachten, blijkbaar niet goed in staat zijn de helderheid te verschaffen waar ik over schrijf. PF’s moeten een middel blijven en geen doel op zich worden. En wat de software betreft, mijn cursisten, en daar zitten echt digibeten tussen, verzamelen hun bewijzen in een weblog. Zonder problemen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *